Te Gast: Pak door met rem op bestrijdingsmiddelen

27 oktober 2021

Te Gast: Pak door met rem op bestrijdingsmiddelen

Bron: Leeuwarder Courant, 27 oktober 2021

Met de titel “Naar een mooie en gezonde leefomgeving” doen diverse politieke partijen in Provinciale Staten van Fryslân een voorstel om het gebruik van bestrijdingsmiddelen nagenoeg uit te bannen in Fryslân. Over dit voorstel wordt woensdag 27 oktober gestemd in Provinciale Staten.

Bij de Friese Milieu Federatie (FMF) komen al geruime tijd veel vragen over bestrijdingsmiddelen binnen en worden zorgen hierover in niet misverstane woorden geuit: “Het is hier zo stil. Nergens insecten die zoemen of vogels die fluiten. Wel zie ik dat er veel bestrijdingsmiddelen gespoten worden.” “Kan de FMF ook wat betekenen in het tegengaan van de steeds verdere uitbreiding van de lelieteelt in onze provincie?” “Omdat Gaasterland vanouds veel verspreide bewoning kent……,  liggen de akkers vaak dicht tegen de huizen aan, en vindt de gifspuiterij daarmee ook vaak plaats dicht tegen huizen en tuinen aan. Dit veroorzaakt veel onrust onder de bevolking.” Drie willekeurige reacties van Friezen die bij de FMF binnenkomen. Mensen zijn radeloos als zij weer een wolk met bestrijdingsmiddelen over hun erf krijgen en hun kinderen worden blootgesteld aan een voor hen onbekend middel.

Die onrust wordt onderschreven door diverse onderzoeken die de gevolgen van het gebruik van bestrijdingsmiddelen laten zien. Zo laat emeritus hoogleraar Frank Berendse zien dat er een directe relatie is tussen het gebruik van bestrijdingsmiddelen en verlaagde biodiversiteit. Onderzoek van het burgerinitiatief Meten = Weten bewijst dat bestrijdingsmiddelen tot ver in natuurgebieden worden teruggevonden ook al worden die daar niet gebruikt. Ook vanuit het oogpunt van gezondheid wordt er meer en meer bekend. In 2019 bleek uit onderzoek van het RIVM dat diverse bestrijdingsmiddelen waren terug te vinden in omwonenden. Het RIVM adviseert om die reden een bufferzone van 350 meter tussen deze percelen en de bebouwing. Ook eerder in deze krant liet hoogleraar Bloem weten dat wetenschappelijk is bewezen dat boeren die bestrijdingsmiddelen gebruiken 2,5 meer kans hebben op het krijgen van Parkinson.

Deze resultaten zijn ook niet verwonderlijk met de wetenschap dat Nederland de twijfelachtige winnaar als het gaat om bestrijdingsmiddelengebruik. Nergens anders in Europa worden zo veel bestrijdingsmiddelen per hectare gebruikt als in Nederland. Tel daarbij op dat sommige middelen in zaadcoatings worden gebruikt en door de hele plant zijn terug te vinden, alle insecteneters, insecten, waterdieren, vogels en vleermuizen gevoelig zijn voor bestrijdingsmiddelen en diverse bestrijdingsmiddelen lang in de grond overleven – en dus ophopen in de bodem – bij regelmatig gebruik. Dat bestrijdingsmiddelen een enorme invloed hebben op de biodiversiteit is dan niet verwonderlijk.

En als we dan de biodiversiteit heel graag willen herstellen. We heel graag de grutto willen laten overleven. We alle landbouw willen transformeren naar een natuurinclusieve landbouw. We een vitale bodem willen dan ontkomen we er niet aan om ook het onderwerp bestrijdingsmiddelen met verve op te pakken en concrete doelstelling formuleren. Dat doet ook recht aan de vele honderden miljoenen euro’s die we in Fryslân in biodiversiteitsherstel steken. Zonder ook het hoofdstuk bestrijdingsmiddelen op te pakken, creëren we niet de goede omstandigheden voor natuurherstel en riskeren we de gezondheid van boeren en burgers.

Als provincie kunnen we heel veel. Om er maar een paar te noemen. In de omgevingsverordening – de regels die de provincie stelt ten aanzien van ruimtelijke ordening – kan bijvoorbeeld zo’n 350 meter spuitvrije zone worden opgenomen. Bewoners – waaronder kinderen – worden dan iets beter beschermd. Ook kan in waterbeschermingsgebieden bestrijdingsmiddelen worden verboden. De provincie stelt momenteel deze verordening op en kan dit er zo in opnemen. Voor het herstel van de weidevogels wordt ingezet op grote aaneengesloten weidevogelgebieden. Weidevogels hebben baat bij een goede insectenstand. Koppel aan de bijdrage die grondgebruikers krijgen de voorwaarde om geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken. En ondersteun grondgebruikers door hun bodem en gewassen weerbaar te maken en biologische bestrijding toe te passen. Momenteel wordt er een landbouwadviespool opgezet om grondeigenaren met raad en daad bij te staan. Zorg dat de reductie van bestrijdingsmiddelen ook onderdeel van deze adviezen wordt. Ook bij particuliere gebruikers is nog veel winst te behalen. In menig tuincentra staan de schappen nog vol met bestrijdingsmiddelen. Zorg voor goede voorlichting en spreek tuincentra en gebruikers aan op hun verantwoordelijkheid.

Het initiatiefvoorstel van de Statenfracties roept op om aan de slag te gaan met een stevige reductie van het bestrijdingsmiddelengebruik. Vanuit de FMF vinden we dat er niet langer getreuzeld moet worden. De biodiversiteit en de gezondheid zijn daarvoor te belangrijk. Aankomende woensdag zal blijken of de Staten hiervoor het sein op groen zetten.

Arnoud de Vries

Programmaleider Natuur en Biodiversiteit bij de FMF

 

 

Profiel Arnoud de Vries

Arnoud de Vries

Programmaleider Biodiversiteit en Natuur