In Sneek krijgt kapot speelgoed een tweede kans dankzij samenwerking

6 mei 2026

Wat er gebeurt als je elkaar opzoekt 

In Sneek krijgt kapot speelgoed een tweede kans dankzij samenwerking 

Op woensdagmiddag in wijkgebouw De Eekmolen in Sneek is het een komen en gaan van mensen met spullen die het niet meer doen. Op de tafels liggen stofzuigers, koffiemachines en geregeld ook iets onverwachts, zoals een broodbakmachine of een mengpaneel. Maar wat direct opvalt, zijn de grote Ikea-tassen vol speelgoed. 

“Die krijgen we om de week,” vertelt Theo van Repair Café Sneek. Niet van inwoners, maar via de Speelgoedbank. 

Geen plan, maar een mooie samenwerking

De samenwerking tussen het Repair Café en de Speelgoedbank is niet bedacht aan een vergadertafel. Er zijn geen afspraken op papier en er is geen vast overleg. Het is vanzelf ontstaan, simpelweg doordat iemand de verbinding zag. 

In gemeente Súdwest-Fryslân rijdt een kledingbus langs veertien locaties, met een cyclus van twee weken. Die bus stopt ook bij De Eekmolen op hetzelfde moment dat het Repair Café open is. Een van de vrijwilligers van de kledingbus is toevallig ook actief bij de Speelgoedbank. Toen zij ontdekte dat speelgoed prima binnen het reparatiespectrum van het Repair Café past, begon ze defect speelgoed mee te nemen. 

Sindsdien komen er elke twee weken meerdere tassen binnen. Wat eerst losse stromen waren, is zo langzaam in elkaar gaan grijpen. 

Wat binnenkomt, lijkt vaak afgeschreven

Veel van het speelgoed werkt op batterijen, en juist daar gaat het vaak mis. Batterijen blijven er jarenlang in zitten, gaan lekken en zorgen voor gecorrodeerde contacten. Soms is ook de elektronica aangetast. Daarnaast speelt de bouwkwaliteit een rol. In gemotoriseerd speelgoed zitten vaak kleine plastic tandwielen die breken of barsten, waardoor ze hun functie verliezen. 

Voor veel mensen is dat het moment waarop iets wordt afgeschreven. 

6 mei 2026

Hier begint het opnieuw

In het Repair Café begint het werk dan pas. Apparaten en speelgoed worden opengemaakt, bekeken en stap voor stap nagegaan wat er nog mogelijk is. Dat lukt vaker dan je zou verwachten. 

“Ongeveer 60 procent krijgen we weer aan de praat,” zegt Theo trots. 

Soms is het een kwestie van schoonmaken, bijvoorbeeld met een staalborstel op een hobbyboormachine om de contacten weer goed te krijgen. Als onderdelen te ver aangetast zijn, worden ze vervangen. De vrijwilligers hebben hiervoor een voorraad batterijcontacten aangeschaft. 

En als reparatie niet meer mogelijk is, stopt het niet. Dan worden bruikbare onderdelen eruit gehaald, zoals tandwielen, asjes en batterijcontacten. Die worden bewaard en later opnieuw gebruikt bij andere reparaties. Wat overblijft, gaat terug naar de Speelgoedbank en uiteindelijk naar de milieustraat. 

Eén plek waar dingen samenkomen

Wat in Sneek gebeurt zit niet alleen in de reparaties zelf, maar vooral in hoe verschillende initiatieven samenkomen. De kledingbus, de Speelgoedbank en het Repair Café zijn op dezelfde plek en vaak op hetzelfde moment actief. 

De een zamelt in. 
De ander deelt uit. 
En hier wordt gerepareerd. 

“Zo zijn we eigenlijk op drie fronten bezig”, zegt Theo. “Duurzaam en circulair!” 

Zonder dat het zo bedacht is, ontstaat er een praktische samenwerking waarin spullen blijven circuleren en hun waarde langer behouden. 

Soms is het gewoon uitzoeken

Niet elke reparatie is eenvoudig. Soms is het vooral een kwestie van geduld en uitproberen. Zo kwam er een keer een grote partij bestuurde auto’s binnen, samen met een verzameling zenders. Alleen was niet duidelijk welke zender bij welke auto hoorde. Met vijf vrijwilligers is er twee dagen gewerkt om dit uit te zoeken. Eerst werd gekeken naar frequenties en kenmerken zoals de lengte van de antenne, daarna volgde vooral veel testen en opnieuw proberen. 

De uitkomst was beperkt: slechts een paar werkende combinaties. Veel auto’s en zenders bleken niet bij elkaar te horen. Maar het laat zien wat er gebeurt als je de tijd neemt om te kijken wat nog mogelijk is. 

Wat dit laat zien

De samenwerking in Sneek laat zien dat je niet altijd een groot plan nodig hebt om impact te maken. Soms begint het met één persoon die een verbinding ziet en iets uitprobeert.  

En juist daar zit de kracht. Er is vaak al veel meer mogelijk dan je denkt, alleen zien we het niet altijd. Initiatieven bestaan naast elkaar, terwijl ze elkaar juist kunnen versterken. Door elkaar op te zoeken, door simpelweg iets mee te nemen of een lijntje te leggen, ontstaat er iets nieuws. Iets waardoor spullen langer meegaan, minder snel worden weggegooid en hun waarde behouden. 

Misschien zit die kans ook in jouw omgeving. In een kringloop, een voedselbank, een kledinginzameling of een ander initiatief waar spullen binnenkomen die het niet meer doen. 

In Sneek begon het klein, met één vrijwilliger die dacht: dit kan misschien ook naar het Repair Café. Dat bleek genoeg om een stroom op gang te brengen. Wat stuk is, hoeft niet het einde te zijn. Soms begint het daar pas. 

Ook kansen voor samenwerking in jouw omgeving?

Dit voorbeeld uit Sneek laat zien hoeveel er mogelijk is als je elkaar weet te vinden. Soms zit de kans al in iets kleins. Een vrijwilliger die op meerdere plekken actief is. Een plek waar stromen samenkomen. Of simpelweg iemand die denkt: dit kan misschien ook hier. 

Een eerste stap kan verrassend eenvoudig zijn. Plaats eens een oproep op de Facebookpagina van je dorp, wijk of initiatief. Vraag bijvoorbeeld: wie heeft er spullen liggen die het niet meer doen? Of wie in de buurt houden zich bezig met repareren, inzamelen of uitgeven van spullen? 

Vaak komen er meer reacties en verbindingen uit dan je vooraf verwacht.