Met Heel Fryslân Deelt willen we dat inwoners bij een behoefte niet automatisch iets nieuws kopen, maar eerst kijken of ze kunnen delen, lenen of ruilen. We verlagen mentale en praktische drempels om te delen en versterken lokale initiatieven zodat zij zelfstandig kunnen groeien. Tegelijkertijd bieden we gemeenten handelingsperspectief om delen structureel te faciliteren binnen buurten en wijken.
Heel Fryslân Deelt
Heel Fryslân Deelt
Heel Fryslân Deelt werkt aan het normaliseren van delen als duurzaam en sociaal gedrag. We ondersteunen bewonersinitiatieven die spullen delen, lenen of ruilen in buurten en dorpen. Zo maken we delen zichtbaar, toegankelijk en vanzelfsprekend in het dagelijks leven van Friesen.
Wat willen we bereiken?
Wat doen we in dit project?
Binnen Heel Fryslân Deelt:
- begeleiden we 3 tot 5 door inwoners gedragen deelinitiatieven;
- helpen we initiatiefnemers van idee naar eerste uitvoerbare stap;
- organiseren we deel-events en inspiratiesessies in buurten en dorpen;
- ontwikkelen we een toolbox met praktische formats, tips en voorbeelden;
- werken we samen met gemeenten aan het wegnemen van drempels;
- verzamelen we lerende inzichten voor opschaling in volgende jaren.
FMF ondersteunt en begeleidt, maar het eigenaarschap blijft altijd bij de initiatiefnemers zelf.
Voor wie is dit project belangrijk?
Heel Fryslân Deelt is belangrijk voor:
- inwoners die spullen willen delen, lenen of ruilen;
- bewonersgroepen en initiatiefnemers in buurten en dorpen;
- gemeenten die delen willen stimuleren als sociaal en circulair gedrag;
- maatschappelijke organisaties die werken aan leefbaarheid en ontmoeting;
- netwerken die delen verbinden aan duurzaamheid en gemeenschapsvorming.
Samenwerking
Binnen Heel Fryslân Deelt werken we samen met:
- bewonersinitiatieven en kernteams in buurten en dorpen;
- gemeenten in Fryslân;
- Bloeiweken en Bloeidorpen als netwerk en podium;
- Generatie Fryslân 2035, om delen te verbinden aan jongerenparticipatie en toekomstgericht denken;
- maatschappelijke en lokale partners rondom leefbaarheid en duurzaamheid.
De Friese Milieu Federatie vervult de rol van begeleider, verbinder en kennisdrager.
Planning en status
Heel Fryslân Deelt is gestart in 2025 met het begeleiden van de eerste deelinitiatieven. In dat jaar zijn onder andere een deelinitiatief in Bloeidorp Reduzum (deelkast) en het hobbybibliotheek-concept in Leeuwarden ondersteund. Ook is een trainingsmodule ontwikkeld om nieuwe bewonersinitiatieven te begeleiden in de opstartfase.
In 2026 bouwen we hierop voort en breiden we Heel Fryslân Deelt uit. We begeleiden een nieuwe lichting deelinitiatieven, organiseren inspirerende deel-events en stellen de toolbox en trainingsmodule breder beschikbaar. Het project bevindt zich daarmee in de uitvoerings- en leerfase, met als doel om vanaf 2027 verder op te schalen.
Wat levert het op voor Fryslân?
Heel Fryslân Deelt draagt bij aan:
- minder grondstoffengebruik en afval;
- sterkere sociale verbinding in buurten en dorpen;
- meer eigenaarschap en samenwerking tussen inwoners;
- praktische handvatten voor gemeenten om delen te stimuleren;
- een circulaire samenleving van onderop, passend bij de Friese mienskip.
- Wat bedoelen jullie met 'delen'?Met delen bedoelen we: spullen samen gebruiken in plaats van allemaal zelf bezitten.
Denk aan:
- een kledingruil
- een speelgoed- of gereedschapsbibliotheek
- een buurtdeelauto
- een ruilkast of minibieb
- samen materialen inkopen of uitlenen
Delen bespaart grondstoffen, geld en ruimte. En het versterkt de verbinding in je buurt. Win-win-win-win dus!
- Ik heb een idee voor een deelinitiatief, maar weet niet waar ik moet beginnen. Wat kan ik doen?Begin klein en test je idee.
Stel jezelf drie vragen:
- Is hier behoefte aan in mijn straat of dorp?
- Wie zou dit samen met mij willen doen?
- Waar zou dit kunnen plaatsvinden?
Praat met buren, loop eens binnen bij het dorpshuis of vraag je lokale welzijnsorganisatie wat er al speelt.
Wil je sparren over je plan of voorbeelden horen van andere initiatieven in Fryslân? Dan denken wij graag met je mee.
- Hoe kom ik erachter of er al iets bestaat in mijn buurt?Niet alles staat online. Vaak begint het bij een simpel gesprek.
Probeer eens:
- Vraag je buurman of buurvrouw of zij iets weten
- Plaats een bericht in de vraag- en aanbod Facebookgroep van je dorp
- Check de website of nieuwsbrief van je dorpsbelang of wijkvereniging
- Loop binnen bij het dorpshuis of buurthuis
In bijna elk dorp zijn informele initiatieven waar niet altijd een website achter zit.
Kom je er niet uit? Dan kun je ons altijd even mailen. Wij kennen veel initiatieven in Fryslân en denken graag met je mee.
- Ik wil een deelinitiatief starten. Waar moet ik praktisch aan denken?Een paar belangrijke aandachtspunten:
- Zorg voor een kleine, betrokken kerngroep
- Maak duidelijke afspraken over gebruik en verantwoordelijkheid
- Begin met een pilot of tijdelijke actie
- Houd het eenvoudig in de opstartfase
Succesvolle initiatieven groeien vaak stap voor stap. Je hoeft niet meteen alles perfect geregeld te hebben. Wij kunnen je helpen met praktische tips, ervaringen uit andere dorpen en het leggen van verbindingen.
- Hoe kan ik bijdragen zonder zelf iets te starten?Je kunt ook bijdragen door:
- mee te doen aan een bestaand initiatief
- ruimte of materialen beschikbaar te stellen
- je netwerk in te zetten om een idee te verspreiden
- anderen te inspireren om minder te kopen en meer te delen
Delen begint vaak met één vraag: “Zullen we dit samen doen?”
Meer weten? Neem gerust contact op:
Tess Schram
Programmamanager Circulaire Samenleving